ՏԵՍԱԴԱՇՏ

Իրան-Հայաստան Յարաբերութիունների

Հնգ04092020

Last update03:42:55 AM

Back Դուք այստեղ եք՝ Home Լուրեր Շեշտադրումների փոփոխությո՞ւն. ղարաբաղյան հարցում հնարավոր է կարգավորում առանց քաղաքական լուծման
Երկուշաբթի, 10 Հունիսի 2013 22:30

Շեշտադրումների փոփոխությո՞ւն. ղարաբաղյան հարցում հնարավոր է կարգավորում առանց քաղաքական լուծման

Rate this item
(0 votes)

Ղարաբաղյան հակամարտության մեջ հայտվել են նոր, դեռևս թույլ նոտաներ, որոնք վկայում են հակամարտության կողմերի վրա համաշխարհային հանրության կողմից ճնշման ուժեղացման և «առանց հակամարտությունը կարգավորելու հարաբերությունների կարգավորման» մասին:

Ադրբեջանի պետական նավթային ընկերության նախագահ Ռովնագ Աբդուլաևը շշմեցնող հայտարարություն է արել այն մասին, որ թե հայկական կողմը գազ մատակարարելու խնդրանքով դիմի իրենց, իրենք չեն մերժի: Այս սենսացիոն հայտարարությունից հետո նախագահ Ալիևի աշխատակազմի ներկայացուցիչը մեկնաբանել է, որ հենց Հայաստանը խնդրի, Ադրբեջանն իսկույն կառաջադրի իր պայմանները: Այդուհանդերձ, նա չի ժխտել տնտեսական համագործակցության հնարավորությունը:

Մինչ այսօր Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև հարաբերությունները տնտեսական, հումանիտար մակարդակում զրո էին: Եթե ներկայիս նախագահի հայրն ու նախորդը՝ Հեյդար Ալիևը, չէր խոչընդոտում երկրների միջև շփումը, թեև խուսափում էր տնտեսական համագործակցությունից, ապա նրա որդին՝ Իլհամը, բոլոր շփումները զրոյի հավասարեցրեց և իր քաղաքականությունը հիմնեց հայատյացության վրա:

Ադրբեջանի նման քաղաքականության հետևանքով Հայաստանը հայտնվեց շրջափակման և բազմաթիվ տարածաշրջանային ծրագրերից մեկուսացվածության մեջ: Սակայն ամենագլխավորը՝ շրջափակման մեջ են տարածաշրջանային հաղորդակցությունները՝ երկաթուղին, խողովակաշարերը, և արևմտյան երկրները, գազի ու նավթի առաքման համար, ստիպված էին անհամեմատ ավելի թանկ շրջանցիկ կոմունիկացիաներ կառուցել:

Միջնորդ երկրները՝ ԱՄՆ-ը, Ռուսաստանը և Ֆրանսիան, քանիցս փորձել են համոզել Ադրբեջանին և Թուրքիային ապաշրջափակել տարածաշրջանը, սակայն ամեն անգամ այս երկու երկրները առաջ են քաշել պայման՝ «Ղարաբաղում հողերի վերադարձ»: Հայկական կողմը, չնայած բանակցություններին, չի ցանկացել հրաժարվել նույնիսկ 1991-1994 թթ. պատերազմի ընթացքում ազատագրված տարածքների մի մասից:

Ռուսաստանի և ԱՄՆ-ի արտաքին գերատեսչությունների ղեկավարների հետ Հայաստանի և Ադրբեջանի արտաքին գործերի նախարարների վերջերս կայացած հանդիպումները, հավանաբար, փոխել են կարգավորման շեշտադրումները, և որոնվում են տարածաշրջանային կոմունիկացիաները բացելու եղանակներ՝ առանց հակամարտության քաղաքական լուծման: Դրվում են զուտ տնտեսական նպատակներ:

ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի նախկին ամերիկացի համանախագահ և Ադրբեջանում ԱՄՆ դեսպան Մեթյու Բրայզան չէր թաքցնում, որ ղարաբաղյան հիմնախնդիրը (հողերի վերադարձը) հայ-թուրքական հարաբերությունների կարգավորման հետ (ապաշրջափակում) շաղկապելու կողմնակից էր: Բրայզան ակնհայտորեն պաշտպանում էր Ադրբեջանի և Թուրքիայի շահերը՝ ջանալով հասնել հողերի գեթ մի մասի վերադարձման:

Սակայն այս քաղաքականությունը ամերիկահայ համայնքի և, հավանաբար, այդ երկրի վարչակազմի սրտով չէր, և Ադրբեջանում դեսպան երկու տարի առաջ նշանակվեց Ռիչարդ Մորնինգսթարը, որը միանգամից հայտարարեց, որ առաջնահերթությունը էներգետիկ հարցերն են՝ առանց Ղարաբաղի խնդրին շաղկապելու: Եվ, հավանաբար, Ադրբեջանին առաջարկվել է նրա համար տնտեսապես շահավետ կոմունիկացիոն նախագիծ:

Ի՞նչ գինը կվճարի Հայաստանը դրա դիմաց: Արդյոք Ադրբեջանը կկարողանա՞ Հայաստանից առնվազն փոքր տարածքային զիջում կորզել: Հիշեցնենք, որ ավելի վաղ Թուրքիայի արտգործնախարարը մի առիթով հայտարարել էր, որ բավական է զիջել գոնե մեկ շրջան: Սակայն նույնիսկ փոքր զիջումները կփոխեն ռազմական և ռազմավարական հաշվեկշիռը, և, ավելի շուտ, Հայաստանը կպնդի կոմունիկացիաները բացելու վրա՝ առանց ներկայիս ստատուս քվոն խախտելու: Եվ ամբողջ հարցն այն է, թե կօգնի՞ արդյոք նրան դրանում Ռուսաստանը:

 "Armenianow.com"

Read 2383 times

Leave a comment

Make sure you enter the (*) required information where indicated. HTML code is not allowed.