ՏԵՍԱԴԱՇՏ

Իրան-Հայաստան Յարաբերութիունների

Հնգ04092020

Last update03:42:55 AM

Back Դուք այստեղ եք՝ Home Լուրեր Ռոբերտ Մարգարեան
Ռոբերտ Մարգարեան

Ռոբերտ Մարգարեան

Վերջին շրջանում Հայաստան-Եվրամիություն հարաբերություններում ակտիվ և արդյունավետ զարգացումներ են արձանագրվում:  «Արմենպրես»-ի հաղորդմամբ,  այս մասին Հայաստանում Եվրոպական միության Խորհրդատվական խմբի խորհրդի տասներորդ նիստին հայտարարեց Հայաստանում ԵՄ պատվիրակության ղեկավար, դեսպան Տրայան Հրիստեան:

«Այսօր մենք կարող ենք խոսել հստակ արդյունքների մասին: Կուզենայի շեշտել Խորը և համապարփակ ազատ առևտրի գոտու հետ կապված գործընթացը, որն արդյունավետորեն մեկնարկել է»,- նշեց դիվանագետը:

Աշխատանքային այցով Ուկրաինայում գտնվող Նախագահ Սերժ Սարգսյանը հուլիսի 2-ին հանդիպում է ունեցել Ուկրաինայի նախագահ Վիկտոր Յանուկովիչի հետ: Ինչպես «Արմենպրես»-ին տեղեկացրին ՀՀ Նախագահի մամլո գրասենյակից, քննարկվել են հայ-ուկրաինական երկկողմ հարաբերություններին, այդ թվում՝ առևտրատնտեսական համագործակցությանը վերաբերող հարցեր:

Նկատի առնելով, որ 2013թ. Ուկրաինան ստանձնելու է ԵԱՀԿ նախագահությունը, զրուցակիցները քննարկել են նաև ԵԱՀԿ շրջանակում համագործակցությանը և Ուկրաինայի նախագահության առաջնայնություններին վերաբերող հարցեր:

Հուլիսի 1-ին Սերժ Սարգսյանը Ուկրաինայի նախագահի և Կիև ժամանած այլ բարձրաստիճան հյուրերի հետ «Օլիմպիյսկի» մարզադաշտում ներկա է գտնվել Եվրոպայի ֆուտբոլի առաջնության «Եվրո-2012»-ի փակման արարողությանը և դիտել առաջնության եզրափակիչ խաղը:

Շփման գծում իրավիճակն ապակայունացնելով Ադրբեջանը նպատակ ունի խանգարել բանակցային գործընթացը, Հայաստանին ներքաշել զինված ընդհարումների մեջ, դրդել պատասխան գործողությունների, այնուհետեւ տարածել ստահոդ լուրեր, մեղքը բարդել հայկական կողմի վրա՝ խուսափելով պատասխանատվությունից։ Այս մասին հայտարարել է պաշտպանության նախարար Սեյրան Օհանյանը` «Հայ զինվոր» թերթին տված հարցազրույցում:

«ԼՂ խնդրի կարգավորման ընթացքը ակնհայտորեն ձեռնտու չէ Ադրբեջանին, պաշտոնական Բաքուն խուսափել եւ խուսափում է ձեռքբերված պայմանավորվածություններից՝ բանեցնելով զանազան հնարքներ, խաթարելով զարգացումների բնականոն ընթացքը։

Թուրքիա մեկնող հայաստանցիների թիվը 2012-ի հունվար-մայիս ամիսների ընթացքում աճել է 4,8 տոկոսով՝ կազմելով 19 736 հոգի։

Ինչպես NEWS.am-ը տեղեկանում է Թուրքիայի մշակույթի եւ տուրիզմի նախարարությունից, 2012-ի մայիսին Թուրքիա մեկնող հայաստանցիների թիվը կազմել է 5 046 հոգի, որը 210-ով պակաս է նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ։

2012-ի հունվար-փետրվար ամսիներին ընթացքում ամենամեծ անկումը գրանցել են Իրանի քաղաքացիները։  2012-ի այդ ժամանակահատվածում Թուրքիա է այցելել 438 840 իրանցի, որը նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ նվազել է 41 տոկոսով։ Նախորդ տարի տվյալ ժամանակահատվածում Թուրքիա էր այցելել 746 686 իրանցի։

2012-ի ապրիլին Թուրքիայի մեկնած հայաստանցիների թիվը նախորդ ամսվա համեմատ աճել էր 25 տոկոսով։ Մարտին Թուրքիա էր այցելել 3 909 հայաստանցի։

Նշենք, որ 2011-ին Թուրքիա է այցելել 72 393 հայաստանցի, որը 4,5 տոկոսով ավելի էր 2010-ի համեմատությամբ։

ԵԱՀԿ Մինսկի խումբը թեև ղեկավարում է ղարաբաղյան գործընթացը, սակայն այլևս ի վիճակի չէ լուծել խնդիրը: Այս մասին «Ռեգնում» գործակալությանը տված հարցազրույցում ասել է «Քարնեգի» հիմնադրամի Ռուսաստանի և Եվրասիայի գծով ավագ փորձագետ Թոմաս դե Վաալը:

Նրա խոսքով` Մինսկի խումբը ստեղծվել է 20 տարի առաջ, իսկ այսօր արդեն այն չի արտացոլում այն փոփոխությունները, որոնք տեղի են ունեցել տարածաշրջանում այս տարիների ընթացքում:

«Պետությունները դարձել են առավել ուժեղ, պոտենցիալ հակամարտության տարածաշրջանային մասշտաբներն ավելի են ընդարձակվել, Եվրամիությունը սկսել է տարածաշրջանում մեծ դեր խաղալ և այլն: Մինսկի խումբը փաստացի անում է ամեն ինչ, որպեսզի գործընթացը դուրս չգա հսկողությունից, սակայն սա արդեն այն գործընթացը չէ, որի շրջանակներում խնդիրը կարող է լուծվել»,- ասել է նա:

Ըստ դե Վաալի, թեև միջազգային հանրությունը չի մոռանում ԼՂ խնդրի մասին, սակայն «այսօր այն իր համար երկրորդական է»: Փորձագետի խոսքով` խնդրի չլուծման հիմնական պատճառը հակամարտող կողմերի տարաձայնություններն են:

«Եթե հակամարտության կարգավորումը կախված լիներ միայն Վաշինգտոնից, Մոսկվայից ու Եվրոպայից, ապա շահերի շուրջ տարաձայնությունների առկայության դեպքում, կարծում եմ, նրանք կկարողանային համաձայնության գալ»,- ասել է նա:

Անդրադառնալով պատերազմի վերսկսման հավանականության մասին խոսակցություններին` Թոմաս դե Վաալն ասել է, որ դրա հավանականությունը ներկայում քիչ է, քանի որ այն հակամարտող կողմերի շահերից չի բխում, իսկ ռազմական ուժերն էլ գտնվում են քաղաքական խիստ հսկողության ներքո:

«Իհարկե, Հայաստանը հետաքրքրված է ստատուս քվոյի պահպանմամբ, քանի որ հաղթել է պատերազմում: Ադրբեջանն ուժեղ պետություն է կառուցում, նոր զինված ուժեր: Այն մեծ միջոցներ է ուղղում երկրի ռազմական կարիքներին, սակայն ներկայում ադրբեջանական կողմը ռիսկի չի գնա»,- ասել է նա` հավելելով, որ որոշ ժամանակ անց իրավիճակը կարող է փոխվել` տարբեր պատճառներով` արտաքին կամ ներքին ճգնաժամից ելնելով:

Նա նաև կարծիք է հայտնել, որ Բաքուն ցանկանում է ոչ թե պատերազմով լուծել խնդիրը, այլ ռազմական ծախսերի ավելացմամբ, «որպեսզի Երևանը, զգալով, որ չի կարող այլևս մրցակցել, բանակցային գործընթացում գնա զիջումների»:

Մոսկվայում կայացել է «Ընդհատված երգ» ֆիլմի պրեմիերան, որը պատմում է  հայ եւ ադրբեջանցի զինվորների մասին, ովքեր արցախյան ռազմական գործողությունների ժամանակ հայտնվել են նույն հորում: Այս մասին NEWS.am-ին հայտնել են ֆիլմի կազմակերպիչները:

Հիշեցնենք, որ ֆիլմի հեղինակները Մոսկվայի հայեր են, ովքեր որոշել են կինոյի լեզվով պատմել հայ-ադրբեջանական հարաբերությունների եւ արցախյան հակամարտության մասին:

Ֆիլմի ռեժիսոր Արիկ Մանուկյանը նշել է, որ ֆիլմի պրեմիերան տեղի կունենա այս տարվա հոկտեմբերին: Անդրադառնալով ֆիլմի ձգձգմանը (ֆիլմի վրա աշխատանքներն սկսվել էին նախորդ տարվա հունվարից), Մանուկյանը նշել է, որ դա պայմանավորված էր ադրբեջանական կողմի սադրանքներով:

Նկարահանման խմբի անդամները նշել են, որ եղել են ադրբեջանցի դերասաններ, ովքեր նկարահանվելով  որոշ դրվագներում, հրաժարվել են հետագա մասնակցությունից` Ռուսաստանի ադրբեջանական համայնքի ճնշումների ներքո:

Հեղինակները ափսոսանք են հայտնել, որ Ադրբեջանում հին սովետական «չեմ տեսել, բայց դատապարտում եմ» սկզբունքով որոշել են ամեն կերպ խոչընդոտել նախագծի իրականացմանը: «Պատճառները պարզ են: Նախ չընդունել որեւէ բան, որն անում են հայերը` անկախ դրա բովանդակությունից ու նպատակից, երկրորդ, վախենում են, որ ֆիլմի միջոցով ղարաբաղյան հարցը ոչ խեղաթյուրված կերպով կներկայացվի միջազգային հանրությանը»,-հայտարարել է Մանուկյանը:

Հեղինակները նշել են, որ ֆիլմը ստեղծվել է բացառապես սեփական միջոցներով: Նկարահանող խումբը հրաժարվել է ֆինանսավորման առաջարկներից, քանի որ դրանք ենթադրել են սյուժեի որոշակի փոփոխություններ:

ՀՀ Նախագահ Սերժ Սարգսյանին հունիսի 29-ին իր հավատարմագրերն է հանձնել Հայաստանի Հանրապետությունում Իրանի Իսլամական Հանրապետության նորանշանակ արտակարգ և լիազոր դեսպան Մուհամմադ Ռեիսին: Ինչպես «Արմենպրես»-ին տեղեկացրել են ՀՀ Նախագահի մամլո գրասենյակից, Նախագահը շնորհավորել է դեսպան Ռեիսին՝ ՀՀ-ում դիվանագիտական առաքելությունն սկսելու կապակցությամբ և հույս հայտնել, որ պաշտոնավարման ընթացքում նա առավելագույն ջանքեր կներդնի ավելի ամրապնդելու հայ-իրանական բարեկամական հարաբերություններն ու տարբեր ոլորտներում խորացնելու բազմաբնույթ համագործակցությունը:

Մուհամմադ Ռեիսին նշել է, որ Իրանը մեծապես կարևորում է Հայաստանի հետ հարաբերությունների խորացումը և վստահեցրել է, որ իր գործունեությամբ հնարավորին կնպաստի Հայաստանի և Իրանի միջև կապերի սերտացմանը:

Նախագահ Սերժ Սարգսյանը և Իրանի դեսպանը քննարկել են երկկողմ քաղաքական, տնտեսական, մշակութային փոխգործակցությանն ու տարածաշրջանային զարգացումներին վերաբերող հարցեր:

ՀՀ Նախագահ Սերժ Սարգսյանին հունիսի 29-ին իր հավատարմագրերն է հանձնել Հայաստանի Հանրապետությունում Իրանի Իսլամական Հանրապետության նորանշանակ արտակարգ և լիազոր դեսպան Մուհամմադ Ռեիսին: Ինչպես «Արմենպրես»-ին տեղեկացրել են ՀՀ Նախագահի մամլո գրասենյակից, Նախագահը շնորհավորել է դեսպան Ռեիսին՝ ՀՀ-ում դիվանագիտական առաքելությունն սկսելու կապակցությամբ և հույս հայտնել, որ պաշտոնավարման ընթացքում նա առավելագույն ջանքեր կներդնի ավելի ամրապնդելու հայ-իրանակա

ՀՀ Նախագահ Սերժ Սարգսյանին հունիսի 29-ին իր հավատարմագրերն է հանձնել Հայաստանի Հանրապետությունում Իրանի Իսլամական Հանրապետության նորանշանակ արտակարգ և լիազոր դեսպան Մուհամմադ Ռեիսին: Ինչպես «Արմենպրես»-ին տեղեկացրել են ՀՀ Նախագահի մամլո գրասենյակից, Նախագահը շնորհավորել է դեսպան Ռեիսին՝ ՀՀ-ում դիվանագիտական առաքելությունն սկսելու կապակցությամբ և հույս հայտնել, որ պաշտոնավարման ընթացքում նա առավելագույն ջանքեր կներդնի ավելի ամրապնդելու հայ-իրանական բարեկամական հարաբերություններն ու տարբեր ոլորտներում խորացնելու բազմաբնույթ համագործակցությունը:

Մուհամմադ Ռեիսին նշել է, որ Իրանը մեծապես կարևորում է Հայաստանի հետ հարաբերությունների խորացումը և վստահեցրել է, որ իր գործունեությամբ հնարավորին կնպաստի Հայաստանի և Իրանի միջև կապերի սերտացմանը:

Նախագահ Սերժ Սարգսյանը և Իրանի դեսպանը քննարկել են երկկողմ քաղաքական, տնտեսական, մշակութային փոխգործակցությանն ու տարածաշրջանային զարգացումներին վերաբերող հարցեր:

ՀՀ Նախագահ Սերժ Սարգսյանին հունիսի 29-ին իր հավատարմագրերն է հանձնել Հայաստանի Հանրապետությունում Իրանի Իսլամական Հանրապետության նորանշանակ արտակարգ և լիազոր դեսպան Մուհամմադ Ռեիսին: Ինչպես «Արմենպրես»-ին տեղեկացրել են ՀՀ Նախագահի մամլո գրասենյակից, Նախագահը շնորհավորել է դեսպան Ռեիսին՝ ՀՀ-ում դիվանագիտական առաքելությունն սկսելու կապակցությամբ և հույս հայտնել, որ պաշտոնավարման ընթացքում նա առավելագույն ջանքեր կներդնի ավելի ամրապնդելու հայ-իրանական բարեկամական հարաբերություններն ու տարբեր ոլորտներում խորացնելու բազմաբնույթ համագործակցությունը:

Մուհամմադ Ռեիսին նշել է, որ Իրանը մեծապես կարևորում է Հայաստանի հետ հարաբերությունների խորացումը և վստահեցրել է, որ իր գործունեությամբ հնարավորին կնպաստի Հայաստանի և Իրանի միջև կապերի սերտացմանը:

Նախագահ Սերժ Սարգսյանը և Իրանի դեսպանը քննարկել են երկկողմ քաղաքական, տնտեսական, մշակութային փոխգործակցությանն ու տարածաշրջանային զարգացումներին վերաբերող հարցեր:

ն բարեկամական հարաբերություններն ու տարբեր ոլորտներում խորացնելու բազմաբնույթ համագործակցությունը:

Մուհամմադ Ռեիսին նշել է, որ Իրանը մեծապես կարևորում է Հայաստանի հետ հարաբերությունների խորացումը և վստահեցրել է, որ իր գործունեությամբ հնարավորին կնպաստի Հայաստանի և Իրանի միջև կապերի սերտացմանը:

Նախագահ Սերժ Սարգսյանը և Իրանի դեսպանը քննարկել են երկկողմ քաղաքական, տնտեսական, մշակութային փոխգործակցությանն ու տարածաշրջանային զարգացումներին վերաբերող հարցեր:

ՀՀ արտաքին գործերի նախարար Էդվարդ Նալբանդյանը պատասխանել է «Արմենպրես» գործակալության հարցին` ԼՂ-ի նախագահ Բակո Սահակյանի հետ հանդիպմանը արծարծված թեմաների մասին:

Էդվարդ Նալբանդյանն պատասխանելով թղթակցի այն հարցին, թե ի՞նչ հարցեր են քննարկվել Ձեր և ԼՂ-ի նախագահի միջև այսօր կայացած հանդիպմանը, ասել է.«Հանդիպման ընթացքում նախագահ Սահակյանին տեղեկացրեցի Փարիզում Ադրբեջանի ԱԳ նախարարի և ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահների հետ ունեցած հանդիպման մասին: Մտքեր փոխանակեցինք ղարաբաղյան հիմնախնդրի կարգավորման ուղղությամբ ընթացող բանակցային գործընթացի շուրջ»:

ՀՀ ԱԳ նախարարն ընդգծել է. «ԼՂ-ի ղեկավարության հետ մշտական խորհդատվություններ են անցկացնում նաև եռանախագահները: Շուտով, մոտ տասը օրից համանախագահները նորից լինելու են տարածաշրջանում, այդ նպատակով այցելելու են Ստեփանակերտ»:

«Ես կցանակայի ևս մեկ անգամ շեշտել, որ առանց Լեռնային Ղարաբաղի մասնակցության չի կարող լինել հիմնախնդրի կարգավորում: Հիշեցնեմ նաև, որ Կազանում մեկ տարի առաջ տեղի ունեցած գագաթաժողովից առաջ, մենք արդեն հնչեցրել էինք. Հիմնարար սկզբունքները չեն կարող համարվել վերջնականպես համաձայնեցված առանց Լեռնային Ղարաբաղի հավանության: Իսկ Հիմնարար սկզբունքների համաձայնեցումից հետո, խաղաղ համաձայնագրի մշակումն անհնարին է առանց ԼՂ մասնակցության».-ասել է Նալբանդյանը:

 

ԵՄ-ն մտահոգված է Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության կարգավորմանն ուղղված Հայաստանի եւ Ադրբեջանի միջեւ ընթացող բանակցությունների դանդաղ ընթացքով: Այս մասին հայտարարել է ԵՄ նախագահ Հերման վան Ռոմպեյը` «Արմենպրեսին» տված հարցազրույցում:

«Մեծ մտահոգությամբ տեղեկացա վերջերս Հայաստանի եւ Ադրբեջանի սահմանին եւ շփման գծում տեղի ունեցած բռնությունների մասին: Խորապես ցավում եմ մարդկային կյանքերի ողբերգական եւ անհարկի կորուստների համար:

ԵՄ-ն բազմիցս արտահայտել է իր պատրաստակամությունը նպաստելու վստահության կառուցման միջոցներին, որոնք կարող են օժանդակել ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի աշխատանքին: Այս համատեքստում Եվրամիությունը պատրաստ է առավել մեծ աջակցություն ցուցաբերել վստահության կառուցման միջոցների եւ երկու կողմերի բնակչությունների միջեւ կապերի հաստատմանը` քաղաքացիական հասարակության ներգրավման միջոցով»,-ասել է նա, հավելելով, որ այս ամենը կնպաստի վստահության ամրապնդմանը եւ հակամարտությունից տուժած մարդկանց հնարավորություն կտա լիովին մասնակցել խաղաղության հեռանկարների վերաբերյալ քննարկումներին:

«ԵՄ-ն կանոնավոր քաղաքական երկխոսության մեջ է երկու գործընկեր երկրների հետ եւ նույնիսկ նշանակել է Հարավային Կովկասում եւ Վրաստանում ճգնաժամի հարցերով ԵՄ հատուկ ներկայացուցիչ Ֆիլիպ Լեֆորին:

Մենք աջակցում ենք նաեւ ԵԱՀԿ-ի առաջարկած հրադադարի խախտումների հետաքննության մեխանիզմի ստեղծմանը եւ պատրաստ ենք կիսել ԵՄ-ի համապատասխան փորձը հակամարտության վերափոխման համար»,-իր խոսքն ամփոփել է Ռամպեյը:

 

ՀՀ Նախագահ Սերժ Սարգսյանը հունիսի 27-ին Բրյուսելում հանդիպում է ունեցել Արտաքին և անվտանգության քաղաքթականության հարցերով Եվրոպական միության բարձր ներկայացուցիչ Քեթրին Էշթոնի հետ: Ինչպես «Արմենպրես»-ին տեղեկացրին Արտաքին գործերի եվրոպական ծառայության մամլո կենտրոնից, հանդիպման ընթացքում քննարկվել են Հայաստան-ԵՄ երկկողմ հարաբերությունների զարգացման ընթացքը, դիտարկվել են նաև Հայաստանում ընթացող ներքին բարեփոխումները: